Một số kinh nghiệm giải nhanh
bài tập trắc nghiệm phần este
Bài tập toán phần este có nhiều dạng, qua mỗi dạng bài cần rút ra những phương pháp đặc trưng cho mỗi dạng. Khi giải bài tập phần este lưu ý áp dụng công thức phù hợp mà đề bài yêu cầu, áp dụng các định luật bảo toàn khối lượng, bảo toàn nguyên tố, các suy luận logic.
Vận dụng cách giải nhanh phần bài tập phần este, tôi đưa một số kinh nghiệm cách giải nhanh phần bài tập este trong việc xác định công thức este:
1. Viết công thức chung các loại este ( theo dữ kiện bài toán)
Việc vận dụng công thức chung của các loại este giúp học sinh tìm nhanh, định hướng được phép giải cho bài toán, đặt công thức phù hợp với các dự kiện bài toán các bạn có thể giải nhanh bài toán, các bạn cũng phải nắm vững cách giải nhanh các bài tập xác định công thức phân tử hợp chất hữu cơ, rượu, axit hữu cơ...
a. Các trường hợp este đơn chức:
- Este mạch hở đơn chức: CnH2n-2aO2 ( tuỳ theo dữ kiện đề bài để đặt công thức phân tử phù hợp bài toán, a là tổng số liên kếttrong gốc R và R’ của este)
Ví dụ:
- Este no, đơn chức, mạch hở: RCOOR’; vì R và R’ là các gốc no, trong gốc không có liên kết bội nên a = 0 vậy công thức phân tử: CnH2nO2 với n2.
- Este đơn chức, mạch hở được tạo thành từ một axit cacboxylic no và rượu không no có một liên kết đôi trong phân tử, vậy trong phân tử có một liên kết trong gốc) nên a = 1 vậy công thức phân tử: CnH2n-2O2 với n4 ( vì rượu không no đơn chức có số nguyên tử cacbon tối thiểu là 3)...
 Một số trường hợp áp dụng cụ thể:
+ Nếu thuỷ phân một este đơn chức chứa (C, H, O) thu được một muối axit hữu cơ và một anđêhit (1) hoặc một xeton (2):
Công thức: (1) RCOOCH= C – R’ (2) RCOOCR’’= CH – R’

R’’
+ Trường hợp thuỷ phân một este đơn chức thu được 2 muối của 2 chất hữu cơ: Công thức: RCOOR’ ( trong đó R’ là gốc phenol); trong trường hợp này tỷ lệ: mol este: mol NaOH = 1: 2.
CH3COOC6H5 + 2NaOH ---> CH3COONa + C6H5ONa + H2O

+ Trường hợp thuỷ phân một este thu được một chất hữu cơ duy nhất: este nội phân tử: Công thức: R (COO) ; R – C = O
O
Trong trường hợp này khối lượng sản phẩm hữu cơ sau phản ứng bằng tổng khối lượng este và khối lượng bazơ tham gia thuỷ phân:
Ví dụ: R(COO) + NaOH ----> R(OH)COONa
+ Tuỳ từng trường hợp thuỷ phân mà các bạn có thể lựa chọn công thức cho phù hợp. Việc lựa chọn công thức phù hợp ảnh hưởng trực tiếp đến cách giải nhanh bài toán este.
b. Các trường hợp este đa chức:
+ Este tạo từ axit đơn chức và ancol đa chức:

+ Este tạo từ axit đa chức và ancol đơn chức:

+ Este tạo từ axit đa chức và ancol đa chức:
+ Este tạo từ axit (n) chức và ancol (n) chức: R(COO)nR’
Cũng có thể học sinh xây